Νευροενδοκρινείς Όγκοι Παγκρέατος (pΝΕΤs)

Τι είναι τα NET παγκρέατος?

Τα νευροενδοκρινικά νεοπλάσματα του παγκρέατος (Pancreatic Neuroendocrine Tumors – pNETs) αποτελούν σπάνιους όγκους που προέρχονται από τα νευροενδοκρινικά κύτταρα των νησιδίων του Langerhans του παγκρέατος. Διαφέρουν ουσιαστικά από το παγκρεατικό πορογενές αδενοκαρκίνωμα ως προς τη βιολογική συμπεριφορά, την πρόγνωση και τη θεραπευτική προσέγγιση. Τα pNETs διακρίνονται σε λειτουργικά (30-40%) και μη λειτουργικά (60-70%).

Τύποι pΝΕΤs

Ινσουλίνωμα (15-20%)

Γαστρίνωμα (5-10%)

Γλουκαγόνωμα (1-5%)

VIPωμα (1-2%)

Σωματοστατίνωμα (<1%)

Τα λειτουργικά pNETs εκκρίνουν ορμόνες και προκαλούν χαρακτηριστικά κλινικά σύνδρομα, όπως ινσουλινώματα (υπογλυκαιμία), γαστρινώματα (σύνδρομο Zollinger–Ellison), γλυκαγονώματα και VIPώματα. Αντίθετα, τα μη λειτουργικά pNETs δεν συνοδεύονται από ορμονικά συμπτώματα και συχνά διαγιγνώσκονται καθυστερημένα, λόγω μάζας ή μεταστατικής νόσου. Η κακοήθης δυναμική των pNETs ποικίλλει σημαντικά. Η ταξινόμησή τους βασίζεται στη διαφοροποίηση και τον βαθμό κακοήθειας (WHO classification), με κύριο κριτήριο τον δείκτη Ki-67 και τη μιτωτική δραστηριότητα, διαχωρίζοντάς τα σε καλά διαφοροποιημένα και φτωχά διαφοροποιημένα νευροενδοκρινικά καρκινώματα. Συνολικά, τα NET του παγκρέατος αποτελούν μία ετερογενή ομάδα νεοπλασμάτων με ευρύ φάσμα κλινικής συμπεριφοράς και γενικά καλύτερη πρόγνωση σε σύγκριση με το παγκρεατικό αδενοκαρκίνωμα, όταν διαγιγνώσκονται έγκαιρα και αντιμετωπίζονται σε εξειδικευμένα κέντρα.

Παράγοντες Κινδύνου

Σύνδρομο MEN1

Σύνδρομο Von - Hippel Lindau

Νευροϊνωμάτωση τύπου 1

Συμπτώματα

Υπογλυκαιμία (Ινσουλίνωμα)

Πολλαπλά πεπτικά Έλκη (Σύνδρομο Zollinger-Ellison/ Γαστρίνωμα)

Νεκρολυτικό μεταναστευτικό ερύθημα (Γλουκαγόνωμα)

Κοιλιακό Άλγος

Τα συμπτώματα των νευροενδοκρινικών όγκων του παγκρέατος (pNETs) παρουσιάζουν μεγάλη ετερογένεια και εξαρτώνται κυρίως από το αν ο όγκος είναι λειτουργικός ή μη λειτουργικός, δηλαδή αν παράγει ορμόνες που θα παρουσιάσουν κλινικά συμπτώματα.

Διάγνωση

Βιοχημικές εξετάσεις
Χρωμογρανίνη Α
Αξονική Τομογραφία
Μαγνητική Τομογραφία
PET CT με γάλλιο
EUS / FNA (Βιοψία)

Θεραπευτική Προσέγγιση

Η θεραπευτική προσέγγιση των νευροενδοκρινικών όγκων του παγκρέατος (pNETs) είναι εξατομικευμένη και καθορίζεται από πολλαπλές παραμέτρους: τη λειτουργικότητα του όγκου, τον βαθμό διαφοροποίησης και τον δείκτη Ki-67, το στάδιο της νόσου και τη γενική κατάσταση του ασθενούς. Η χειρουργική εξαίρεση αποτελεί τη θεραπεία εκλογής σε εντοπισμένα pNETs, ανεξαρτήτως λειτουργικότητας, όταν είναι τεχνικά εφικτή. Στόχος είναι η επίτευξη R0 εκτομής, με παγκρεατεκτομή προσαρμοσμένη στην εντόπιση: παγκρεατεκτομή κατά Whipple για όγκους κεφαλής παγκρέατος, περιφερική παγκρεατεκτομή για όγκους σώματος ή ουράς ή εστιακή εκτομή / εκπυρήνιση σε επιλεγμένα μικρά ινσουλινώματα.

Χειρουργική Αντιμετώπιση

Τι είναι η παγκρεατοδωδεκαδακτυλεκτομή κατά Whipple?

Η παγκρεατοδωδεκαδακτυλεκτομή κατά Whipple είναι μία μείζων και ιδιαίτερα απαιτητική χειρουργική επέμβαση, η οποία εφαρμόζεται κυρίως για την αντιμετώπιση κακοηθειών της κεφαλής του παγκρέατος. Αποτελεί τη μόνη δυνητικά ιάσιμη θεραπεία για επιλεγμένους ασθενείς με εξαιρέσιμη νόσο και εκτελείται αποκλειστικά σε εξειδικευμένα κέντρα λόγω της υψηλής τεχνικής δυσκολίας. Η επέμβαση συνίσταται στην αφαίρεση της κεφαλής του παγκρέατος μαζί με το δωδεκαδάκτυλο, το τελικό τμήμα του χοληδόχου πόρου, τη χοληδόχο κύστη και, στις περισσότερες περιπτώσεις, το άντρο του στομάχου (κλασική Whipple), ακολουθούμενη από αποκατάσταση της πεπτικής συνέχειας. Αρχικά πραγματοποιείται διεγχειρητικός έλεγχος για αποκλεισμό μεταστάσεων. Ακολουθεί η κινητοποίηση του δωδεκαδακτύλου (χειρισμός Kocher) και η αναγνώριση των μείζονων αγγειακών δομών. Στη συνέχεια διενεργείται η εκτομή της κεφαλής του παγκρέατος, του δωδεκαδακτύλου, της χοληδόχου κύστης και του τελικού χοληδόχου πόρου, καθώς και η διατομή του παγκρεατικού αυχένα πάνω από την πυλαία φλέβα. Η ανακατασκευή περιλαμβάνει τρεις βασικές αναστομώσεις: την παγκρεατονηστιδική αναστόμωση για την παροχέτευση των παγκρεατικών εκκρίσεων, τη χολονηστιδική αναστόμωση για την αποκατάσταση της χολικής ροής και τη γαστρονηστιδική αναστόμωση για την αποκατάσταση της γαστρεντερικής συνέχειας.

Τι είναι η περιφερική παγκρεατεκτομή?

Η περιφερική παγκρεατεκτομή είναι χειρουργική επέμβαση κατά την οποία αφαιρείται το σώμα και/ή η ουρά του παγκρέατος, με ή χωρίς σπληνεκτομή, και εφαρμόζεται κυρίως για τη θεραπεία νεοπλασμάτων που εντοπίζονται στο περιφερικό τμήμα του παγκρέατος. Ενδείκνυται σε κακοήθειες (όπως παγκρεατικό αδενοκαρκίνωμα σώματος/ουράς), νευροενδοκρινείς όγκους, κυστικά νεοπλάσματα και επιλεγμένες καλοήθεις παθήσεις. Σε αντίθεση με την επέμβαση Whipple, δεν απαιτείται αποκατάσταση της πεπτικής συνέχειας, γεγονός που καθιστά την τεχνική λιγότερο πολύπλοκη. Στις περισσότερες ογκολογικές περιπτώσεις, η περιφερική παγκρεατεκτομή συνοδεύεται από σπληνεκτομή, λόγω της κοινής αγγειακής παροχής μέσω των σπληνικών αγγείων και της ανάγκης για επαρκή λεμφαδενικό καθαρισμό. Αρχικά πραγματοποιείται διεγχειρητικός έλεγχος της κοιλιακής κοιλότητας για αποκλεισμό μεταστατικής νόσου. Ακολουθεί η παρασκευή του παγκρέατος. Το πάγκρεας κινητοποιείται από το οπίσθιο κοιλιακό τοίχωμα και αναγνωρίζεται η σπληνική αρτηρία και φλέβα, οι οποίες είτε διατηρούνται είτε απολινώνονται, ανάλογα με την απόφαση για διατήρηση του σπλήνα.

Τι είναι η εκπυρήνιση νευροενδοκρινούς όγκου παγκρέατος?

Η εκπυρήνιση νευροενδοκρινούς όγκου του παγκρέατος είναι μία χειρουργική τεχνική, κατά την οποία αφαιρείται μόνο ο όγκος με προσεκτική αποκόλληση από τον περιβάλλοντα παγκρεατικό ιστό, χωρίς τμηματική παγκρεατεκτομή. Εφαρμόζεται κυρίως σε μικρούς, καλά διαφοροποιημένους pNETs χαμηλής κακοήθειας, ιδίως λειτουργικούς όγκους όπως τα ινσουλινώματα, με στόχο τη διατήρηση της εξωκρινούς και ενδοκρινούς λειτουργίας του παγκρέατος. Η τεχνική προϋποθέτει αυστηρή επιλογή ασθενών. Κλασικά κριτήρια περιλαμβάνουν μέγεθος όγκου συνήθως ≤2 cm, απουσία ενδείξεων κακοήθειας ή λεμφαδενικών μεταστάσεων, και ασφαλή απόσταση από τον κύριο παγκρεατικό πόρο (συνήθως ≥2–3 mm), ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος παγκρεατικού συριγγίου. Η ακριβής προεγχειρητική εντόπιση με CT/MRI και ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα, καθώς και ο διεγχειρητικός υπέρηχος, είναι καθοριστικής σημασίας. Τεχνικά, μετά την προσπέλαση του παγκρέατος, ο όγκος εντοπίζεται και αποκολλάται προσεκτικά από το παρέγχυμα με αιχμηρή και αμβλεία παρασκευή, διατηρώντας τον παγκρεατικό πόρο και τα αγγεία. Η κοιλότητα ελέγχεται για αιμόσταση και συχνά τοποθετείται παροχέτευση. Δεν απαιτείται αναστόμωση, γεγονός που διαφοροποιεί την εκπυρήνιση από τις τμηματικές παγκρεατεκτομές.

Πλεονεκτήματα Ρομποτικής Παγκρεατεκτομής

Η ρομποτική προσέγγιση προσφέρει τρισδιάστατη μεγέθυνση υψηλής ευκρίνειας, επιτρέποντας λεπτομερή αναγνώριση κρίσιμων ανατομικών δομών, όπως τα σπληνικά αγγεία, η πυλαία φλέβα και τα μεσεντέρια αγγεία

Τα ρομποτικά εργαλεία διαθέτουν αρθρωτή κίνηση, υπερβαίνοντας τους περιορισμούς της συμβατικής λαπαροσκοπικής χειρουργικής και διευκολύνοντας ιδιαίτερα τις λεπτές παρασκευές και τις συρραφές.

Μικρότερη απώλεια αίματος, μειωμένη ανάγκη μετάγγισης, λιγότερο μετεγχειρητικό άλγος και ταχύτερη κινητοποίηση του ασθενούς.

Η χρήση διεγχειρητικού υπέρηχου που είναι ενσωματωμένος στο ρομποτικό σύστημα da Vinci βοηθάει στην εντόπιση μικρών παγκρεατικών όγκων

ΚΛΕΙΣΤΕ ΡΑΝΤΕΒΟΥ

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους νευροενδοκρινείς όγκους παγκρέατος και τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές, επικοινωνήστε με τον εξειδικευμένο χειρουργό μας.